Werner Cuvelier

Werner Cuvelier

Reflecties

22.11.2015 - 28.02.2016
Camouflage

Werner Cuvelier

Werner Cuvelier (° 1939) is een pionier van de Concept Art in België. Sinds de jaren zestig werkt hij aan een rijk oeuvre, dat vaak vertrekt van het – schijnbaar objectief – ordenen, catalogeren en inventariseren van allerlei feiten en gegevens. Hoewel zijn werk er vormelijk homogeen uitziet, zijn er binnen zijn œuvre twee grote invalshoeken te onderscheiden. Enerzijds maakt Cuvelier ‘diagramwerk’ gebaseerd op statistieken en data die hij verzamelt, vanuit zijn drang om te ordenen en gevoed door zijn passie voor geschiedenis en wetenschap. Anderzijds creëert de kunstenaar – eveneens geometrisch – werk, dat resulteert uit vormelijke verwerkingen van zijn levenslang onderzoek naar de gulden snede.

Vorm

Concept Art

Werk

Vorm

Abstract en conceptueel

Sinds de jaren zestig baseert Werner Cuvelier zijn werk op het verzamelen, ordenen en inventariseren van allerlei feiten en gegevens, die hij vormelijk vertaalt in abstracte tekeningen, installaties, schilderijen en sculpturen. Centraal in de tentoonstelling staan twee werken die vormelijk weinig verschillen. Nochtans hebben beide werken een totaal andere insteek. Het ene, Statistic Project VII (1973), is een ‘diagramwerk’, gebaseerd op statistische onderzoeken. Het andere, Verschuivingen (1969), is het resultaat van vormelijke verwerkingen van zijn onderzoeken rond de gulden snede. Deze tweedeling maakt duidelijk dat Cuveliers constante zoektocht naar systematisering belangrijker is dan het medium waarin hij zich uit.

Concept Art

Hoewel het werk uit zijn studentenperiode abstract was, zal Cuvelier de kunstscène betreden vanuit de opkomende Concept Art, die vanuit Amerika het Europese continent had bereikt. De nadruk werd gelegd op het belang van ‘de idee’ achter het kunstwerk. In 1963 werd Cuvelier lid van het visueel opzoekingcentrum Gent en in 1975 van de groep De IX waar o.a. de initiatiefnemer Yves De Smet en René Heyvaert aan deelnamen.
Als uitgangspunt neemt Cuvelier objectieve data die hij ‘vindt’, zoals bruggen in Gent, bewoners van een Spaans dorp, de Franse departementen of tijdslijnen van historische figuren. Deze feiten en gegevens worden verzameld, onderzocht en gerangschikt om daarna ‘diagramgewijs’ ontsloten te worden in beeldend werk. Steeds houdt de kunstenaar zich aan een bepaald systeem. Werken met begrenzingen beschouwt hij net als een vorm van vrijheid. Soms zijn kleur en vorm vooraf bepaald, soms enkel één van beide. Steeds zoekt hij een evenwicht tussen systeem en vrijheid. Ondanks het duidelijk afgebakende kader neemt toeval een belangrijke plaats in zijn oeuvre in. Het eindresultaat is onvoorspelbaar. Daarom herhaalt hij vaak dezelfde thema’s om ze in verschillende vormen uit te werken.

Werk

“Een leven zonder orde, zonder doel, dat is tijdverspilling” dixit Werner Cuvelier. De enorme zin voor ordening bepaalt Cuveliers artistiek werk, maar speelt ook een centrale rol in zijn leven. Er gaat geen dag voorbij zonder dat hij zich bezighoudt met het rangschikken en sorteren van collecties, documenten en boeken met de minutieuze zorg en zin voor systematiek van een archivaris. In zijn indrukwekkende bibliotheek zijn de boeken trouwens geklasseerd volgens het geboortejaar van de auteur. Het verlangen tot verzamelen en ordenen is bij Werner Cuvelier zo sterk dat het de basis van zijn levenshouding vormt. Sinds eind jaren 1960 houdt hij notitieboekjes bij, met aantekeningen en ideeën, reisindrukken in aquarel, voorstudies, en werken die uitdrukkelijk geconcipieerd zijn als werken op zich. Deze boekjes zijn een soort dagboeken, die tevens deel uitmaken van zijn beeldend oeuvre.
Cuveliers attitude krijgt vorm in de installatie Het Binnen, waar hij het grondplan van zijn leef- en werkplaats volgens zijn eigen systemen beeldend verwerkt. Alle muren en vensters van zijn huis (deuren worden als mobiele elementen weggelaten) zijn op schaal 1/10 weergegeven in geometrische vlakken, waarbij de kleuren de windstreken aangeven. Deze installatie toont, net zoals het geheel van archieven en notitieboekjes, het belang van de methodiek die de rode draad vormt doorheen zijn leven en werk.